จุดคุ้มทุนมีความสำคัญอย่างไร? หนึ่งในสาเหตุใหญ่ที่ทำให้ผู้ประกอบการร้านอาหารSME ไปไม่รอด หรือ เจ๊ง มาจากปัญหาต้นทุน และหนึ่งในปัญหาต้นทุนที่ส่งผลกระทบต่อสถานะการเงินของกิจการคือ การไม่รู้ “จุดคุ้มทุนของกิจการตัวเอง” เมื่อไม่รู้จุดคุ้มทุนการวางเป้ายอดขายมีโอกาสผิดพลาด เช่นเดียวกับการวางแผนจัดการต้นทุนและการขายก็จะผิดพลาดเช่นกัน ดังนั้น “จุดคุ้มทุน” จึงสำคัญและผู้ประกอบการจำเป็นต้องรู้ ความหมายของจุดคุ้มทุนแบบเข้าใจง่าย ๆ ก็คือขายแล้วไม่ขาดทุน ไม่ต้องควักเนื้อ แต่ไม่มีกำไร! หรือ รายรับ = รายจ่าย นั้นเอง จึงจำเป็นต้องรู้ว่า “จุดคุ้มทุน” ของร้านอยู่ที่เท่าไหร่เพื่อวางแผน วางเป้าทำยอดขายให้มีกำไร สูตรในการหาจุดคุ้มทุนให้เริ่มจากหาค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นของร้าน โดยค่าใช้จ่ายแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ ค่าใช้จ่าย Fixed Cost คือค่าใช้จ่ายคงที่ ไม่แปรผันตามยอดขาย ต่อให้ขายมากขายน้อยหรือไม่ขายเลยก็ต้องเสีย ได้แก่ ค่าแรงพนักงาน(F/T) , ค่าเช่าพื้นที่(กรณีที่เป็นFix Rate) , ค่าเสื่อม เป็นต้น ค่าใช้จ่าย Variable Cost คือค่าใช้จ่ายผันแปรตามยอดขาย ได้แก่ ค่าแรงพนักงาน(P/T) , ค่าวัตถุดิบอาหารค่าน้ำ , ค่าไฟฟ้า , ค่าแก๊ส เป็นต้น

ยกตัวอย่าง : คุณขายดี กำไรงาม เปิดร้านขายอาหารอีสานแซ่บอยู่แถวลาดพร้าวได้ 2 เดือนแล้ว มียอดขายและค่าใช้จ่ายประมาณการได้ ดังนี้

ยอดขายเฉลี่ย 2 เดือนอยู่ที่ 300,000 บาท
มีต้นทุนวัตถุดิบเฉลี่ยต่อเดือนที่ 32% (ของยอดขาย)
มีค่าแรงพนักงาน Full time 5 คน และค่าแรงเจ้าของกิจการ 1 คน รวมกันอยู่ที่ 80,000 บาท
มีค่าแรงพนักงาน Par time เฉลี่ยต่อเดือนที่ 10,000 บาท
มีค่าน้ำ, ค่าไฟฟ้า และค่าแก๊ส เฉลี่ยต่อเดือนที่ 27,000 บาท
มีค่าเช่าที่เดือนละ 55,000 บาท
มีค่าเสื่อมจากการลงทุนก่อสร้างร้าน อยู่ที่เดือนละ 30,000 บาท
มีค่าใช้จ่ายจิปาถะ เช่นเครื่องเขียนแบบพิมพ์ ใบปลิว สื่อเมนู งานซ่อมแซม ค่ารถเดินทางซื้อของ เฉลี่ยต่อเดือนไม่เกิน 15,000 บาท

ให้นำข้อมูลตัวเลขนี้มาคำนวณหาจุดคุ้มทุนว่าต้องมียอดขายต่อเดือนอยู่ที่เท่าไหร่ร้านจึงจะอยู่รอด สูตรคำนวณ ดังนี้ ยอดขาย 300,000 – ต้นทุนอาหาร 32% (96,000 บาท) = 204,000 บาท นำยอด 204,000 –ต้นทุนค่าแรงพนักงาน, ค่าน้ำ, ค่าไฟฟ้า, ค่าแก๊ส, ค่าเช่าที่, ค่าเสื่อม, ค่าใช้จ่ายจิปาถะ 204,000-217,000 = -13,000 บาท

เมื่อคำนวณแล้วตัวเลขที่ได้แสดงให้เห็นว่าหากร้านของคุณขายดี กำไรงาม มียอดขายเดือนละ 300,000 บาท จะขาดทุนอยู่เดือนละ 13,000 บาท

ในกรณีคำนวณแล้วผลลัพธ์ออกมาติดลบแบบนี้ ทำให้ผู้ประกอบการรู้สถานะกิจการที่แท้จริงเพื่อจะได้วางแผนควบคุมค่าใช้จ่าย และหาทางตั้งเป้าเพิ่มรายได้ในแต่ละเดือนเพื่อให้เกิดกำไร ซึ่งเมื่อรู้แล้วว่าเป้ายอดขายในแต่ละเดือน ในแต่ละวันต้องทำได้เท่าไร ก็ต้องหากลยุทธ์ทางการตลาดมาช่วยกระตุ้นยอดขาย ควบคู่ไปกับการบริหารต้นทุนแต่ละรายการไม่ให้สูงเกินมาตรฐาน เพื่อให้ร้านมีกำไรไม่ขาดทุนอีกต่อไป